Монголчууддaa хүргэх үг

Алинтай нь санал нийлэх вэ ?

 - Амьдрал хайр дээр тогтдог...

 - Амьдрал бол тэмцэл юм...

 - Амьдралын өнгө, мөнгөөр хэмжигддэг...

 - Амьдрал бол амьдрахын утга учир...

Бага байхад, амьььдрааал хайййр дээр тогтдоог гэжжж алагхааан хорвооо хэлээд байх юмааа... хэмээн дуулах эмэгтэйн дууг сонсож, хүмүүсийн яриа хүүрнэлээс  хайр аугаа байх нь гэж төсөөлдөг байжээ.

Өсөх насаа эцэг, эхийн хайр энэрэлд, өсвөр насаа багш, сурган хүмүүжүүлэгчдийн халамжин дор, идэр насаа үеийн залуусын харцанд ээрэгдэн, эргэлдсээр. Дуунаас хурдан дүүлэн өнгөрөх амьдрал минь харвасан сумнаас хурдан... гэж  дуулан сануулах залуу настайгаа нэг л мэдэхэд золгожээ.

Тэр аугаа гэх хайрыг амталж, мэдрэх чөлөөгүй довлогсоор, тэмцлийн замдаа орвой. Суръя... мэрийе... мэдье хэмээн харайлгасаар коридорын үзүүр дэхь гэрлийн бараа харагдахтай зэрэгцэн,  амьдрах замын бартаа дагтаршив.  Өмнөх гэрэл өнгө өнгөөр солонгорч  эхлэвэй.

Бараантан бүүдийх зам минь чадамжаар үнэлэгдэх бүтээгдэхүүн болж сонгогдсоноор өнгөжиж,  мөнгө хэмээх идтэй цаасаар оюунаа жигнүүлэгч жингийн туухай болж.

Цаас шидтэй. Хүслийг гүйцээх идтэй ч, сэтгэлийн цангааг тайлах хүчгүй. Биеийг далдлах бөс даавуу, гэдсийг  дүүргэх хүнс, оюуныг чилээх эрдэм төдийд  зориулагдана.

Амьдрахын утга учир гэж юу юм бэ ?

... Хүмүүний ховор заяаг олж төрсөн оюун ухаант төрлийнхөний амьдралын үнэ цэнэ өөр өөр буюу.

Өнгө зүс, уур амьсгалын нөлөө, оршин тогтнол, шашин гэх үзлийн хүрээгээр ангилагдах бидний нэг хэсэг халуун, хуурай газарт мэндэлсэнээрээ ходоодонд орох хоолны төлөө амьдарч, удаан биш насыг өнгөрөөдөг. Хар арьстан тэдний амьдрал хүнсэнд дээр тогтжээ.

Хүйтэн, чийгтэй, бүүдийсэн газарт мэндэлсэн хэсэг нь биеийн дулаанаа алдаж, царцахгүйн тулд тасралтгүй хөдөлгөөнд оршиж, биед удаан шингэж, энерги болох хүнс, бүрхсэн арьсны сул талыг нөхөх  амьтны  үсээр дулаацна. Шар арьстан тэдний амьдрал тэмцэл дээр тогтжээ.

Нарлаг, дулаан, чийгтэй газар төрөгсөдийн хэрэглээ сонголттой тул хэрэгцээ нь тавлаг амьдрал юм. Цагаан арьстан тэдний амьдрал мөнгөн дээр тогтжээ.

Хаана унасанаараа хувь заяа нь тодорхойлогддог хүмүүн бидний амьдралын үнэ цэнэ юугаар илэрхийлэгддэг юм бол ?

ТӨР гэдэг хэмжээлшгүй мэдэлт, хязгааргүй туйлагч атгаалжин хар мангас байх. Нэг толгойтой. Толгойны бодол цэгцтэй бол ард түмэн гэх ТОМ ГҮЗЭЭ хоолоор дүүрэн. Мангасын ходоод үргэлж дүүрэн тул бие тэнхлүүн. Бие тэнхлүүн учраас түүнд дайсан цөөхөн. Аюулгүй  урт удаан амьдарна.

Уулын цаахна өөр мангас байх. Мангас 2 толгойтой. Толгой бүр өөрийгөө удирдагч гэж бодох тул маргаан ихтэй. Тийшээ явбал хоол олдоно. Үгүй ээ, ийшээ... хэмээн тэрсэлдэнэ. Би цангаад байна... би цангаагүй тул унтмаар байна...

Хоёр толгойн маргаан тасрахгүй. Хоол нэхэх ХОДООД ХООСОН.

Далайн цанадад бас нэгэн мангас бий. Мангасын нутаг үзэсгэлэнтэй. Ан амьтан элбэг,  булаг шанд арвин. Дөрвөн улирал ээлжлэх тул халуунд халж хүйтэнд хөрөхгүй.

Мангасын төрсөн нутаг, эзэмшсэн газар таатай. Хүссэн бүхэн нь хажуу тойронд бий. Модноос бөнжийх жимсийг ам руу унаад ороосой хэмээн мөрөөднө. Хажуугаар идээшлэх амьтдыг  өөдөөс минь чиглээд ирнэ гэж төсөөлнө.

Хорвоогийн жамаар нар буцаж, хөөрхий мангас даарч, өлсөнө. Зунжин сүүдэрлэж, нойрмоглосны гороор дулаан хэвтэрээ ч базаасангүй ээ. Зуны сүүдэртэй мод, өвөл жихүүн. Намартаа бэлдээгүй  хүнс, өвөлдөө нүдний гэм... Мангас бодлоо. Ерөөсөө залхуурч хэвтэх дэмий юм гэж. Хаяагаар бэлчих ан амьтан луу шүлсээ гүдхийлгэн харна. Харайж очоод ганцыг барьчихья. Юу байсан юм...

Хөдөлгөөнгүй удаад оршсон бие санаан зоргоор харайсангүй. ХОДООД хоолгүй удсанаас тамирдсаных биз. Хичнээн чармайгаад  бүтсэнгүй тул бусад мангасын барьсан, амьтны сэг зэмээр хооллов. Эхэндээ өөртөө дур гутаж байсан ч, сүүлдээ амьтан луу гэтэж хөөж, харайхгүй амар мэт санагдаж, хаядас, годогдосдоо дасжээ.

Мангасын нутаг, үзэсгэлэнтэй. Тэр орчиноо тольдон, айвуу тайван амьдрах ч өөрийн биед  даанч арчаагүй. Хөөрхий ХОДООД шинэ хүнсийг  мөрөөдөвч, хэмжээлшгүй мэдэлт -  хязгааргүй туйлагч атгаалжин хар мангасын ТАРХИТАЙ   тэрсэлдэж яахан барах.